Victor Vroom beschrijft in dit model hoe de motivatie van medewerkers kan worden beïnvloed. Motivatie is de drijfveer voor hun gedrag en levert hen energie om het werk te doen.
De drie factoren die van belang zijn in dit model worden hierna beschreven. De drie factoren zijn:
- Verwachte kans op succes
- Het effect van het gedrag op de beloning
- Geschatte waarde van de opbrengsten
Verwachte kans op succes
Wanneer een medewerker denkt dat de nieuwe werkwijze niet werkt of dat hij die niet kan uitvoeren, leidt dat al snel tot weerstand van de medewerker. Dat is een ongewenst reactie, die kan worden beïnvloed door een van de volgende acties:
- De medewerker kan worden opgeleid of worden begeleid op een manier dat deze het vertrouwen krijgt dat de nieuwe werkwijze uitvoerbaar is
- De medewerker moet de middelen krijgen die nodig zijn voor het uitvoeren van de nieuwe werkwijze
- De medewerker moet worden ondersteund door zijn leidinggevende
Het effect van het gedrag op de beloning
De beste motivatie is dat de medewerker wordt beloond voor het gedrag. Daardoor kan het gedrag worden beïnvloedt door de beloning. Dat hoeft niet direct een beloning in geld te betekenen, daarvan is bekend dat het effect daarvan vaak maar kort duurt. Het kan juist ook dat welgemeende complimentje of schouderklopje zijn, het bosje bloemen, een extra training of opleiding, extra verlof of promotie.
Geschatte waarde van de opbrengsten
Belonen is maatwerk; wat voor de ene medewerker een goede beloning is, kan voor de andere medewerker dat juist niet zijn. Een leidinggevende die zijn medewerkers goed kent kan de belangen van hen goed inschatten en daarvoor de juiste keuze maken.
Wetmatigheden
Aan de verwachtingstheorie liggen een aantal aannames ten grondslag. Door je meer in te spannen verbeteren de prestaties, naarmate de prestaties beter worden leidt dat tot een betere beloning en hoe hoger de beloning, hoe meer de medewerker tevreden zal zijn.
Door de verwachtingstheorie worden leidinggevenden erop attent gemaakt dat ze zich door de medewerkers moeten laten informeren waardoor ze worden gemotiveerd. Dat moet vervolgens leiden tot werk dat goed aansluit op de verwachting van de werknemer. Het verband tussen inspanning, prestatie en beloning moet duidelijk zijn en ook in de praktijk goed worden ingezet.
Meer informatie:
Leerboek personeelsmanagement, F. Kluytmans, 2005
Management and Motivation, V.H. Vroom, E.L. Deci, 1983